System wychowawczy

Płastowy system wychowawczy składa sie z trzech elementów:

1.Ideowe podstawy Płastu. Są nimi humanistyczna idea zawarta płastowej przysiędze i ideały wychowawcze zawarte w płastowym prawie.
2.Metoda Płastowa. Szczególnie ukierunkowana i wszechstronna, wyprobowana wieloma latami doświadczeń metoda samowychowania.
3.Środki wychowawcze. Środki wychowawcze są podstawowym sposobem działania.

W realizacji płastowej metody wychowawczej istnieje jeden podstawowy wymóg. Wszystkie powyższe elementy musza być zastosowane jednocześnie. Dwa pierwsze są niezmiennymi, gdyż nie można ich modyfikować zgodnie z poglądami czy tez życzeniami wychowanka. Trzeci element – środki, można dostosowywać odpowiednio do potrzeb. Można stosować takie bądź inne typy zajęć, w zależności od zainteresowań młodzieży, pod warunkiem ,ze wszytko będzie zbalansowane zgodnie z ogólnymi kierunkami działalności Płasta.

Niekiedy powiadają, że celem Płastu jest wychowanie, bo to w końcu organizacja wychowawcza. W rzeczy samej celem, do jakiego dąży Płast jest dobry obywatel. Wychowanie to tylko środek jaki prowadzi do celu. Wychowanie jest prędzej zadaniem na czas płastowania, niż celem. Podobnie jak w szkole – tam uczą, choć celem nie jest nauczanie, ale wiedza, którą sie tam zdobywa. Wychowywać w płastowym systemie wychowawczym oznacza tyle co stworzyć odpowiednie warunki do samowychowania.

Samowychowanie jest procesem ciągłej pracy nad sobą. Płastuni i Płastunki, całkowicie odpowiadają za swój rozwój i wyrobienie swojego charakteru. Pojecie to zawiera w sobie dobrowolne składanie przysięgi dotrzymania płastowych obowiązków.

Praca w grupie jest nieodłączna częścią samowychowania, gdyż zawiera w sobie wymóg współdziałania, umiejętnego organizowania zajęć oraz dbania o siebie nawzajem. W procesie tym młodzieży pomagają instruktorzy, pełniący role mentorów, ukierunkowujących samodzielną działalność wychowanków.

W Płaście wychowuje wszystko. Część bezpośrednio, cześć pośrednio. Formy organizacyjne Płasta „hurtok”, „kureń”, „kisz”, „stanica” ( zastęp, drużyna, itd ) są jak gdyby prototypem form działających w społeczeństwie. Obejmując kolejne funkcje na szczeblach płastowej hierarchii, młody człowiek uczy sie nie tylko przewodnictwa w grupie, ale także obywatelskiej aktywności.

Główną podstawą dla samowychowania jest dobrowolność przynależności do Płastu. Kiedy młody człowiek pragnie być dobrym płastunem, osiągnąć wyższy stopień, wtedy powinien żyć zgodnie z trzema głównymi płastowymi wymogami. Oprócz tego powinien rozwijać w sobie wszystkie płastowe cechy i zdobywać skautowa wiedze. I nikt go do tego nie zmusza, jedynie pomagają mu w tym poprzez rade i własny przykład starsi i bardziej doświadczeni przyjaciele. Płast uczy młodzież odpowiedzialności za swój własny los, przejmowania inicjatywy we własne ręce i wiary we własne siły.